مخاطرات حقوقی معامله طلای فیزیکی
معامله طلای فیزیکی، از شمش و طلای آب شده تا زیورآلات، همواره به عنوان روشی امن برای حفظ ارزش سرمایه شناخته میشود. اما آیا تا به حال به ابعاد حقوقی این معاملات فکر کردهاید؟ آیا فاکتوری که دریافت میکنید، سندیت قانونی دارد؟ اگر طلای خریداریشده، عیار استاندارد نداشته باشد یا حتی سرقتی باشد، چه مسئولیت قانونی متوجه شماست؟ در این نوشتار، به بررسی دقیق مخاطرات حقوقی در معامله طلای فیزیکی میپردازیم و راهکارهای قانونی پیشگیری از زیانهای جبرانناپذیر را بر اساس قوانین کشور بررسی میکنیم.
اهمیت فاکتور در معامله طلای فیزیکی
مهم ترین ریسک در معامله طلای فیزیکی، دریافت نکردن فاکتورمعتبر یا دریافت فاکتور ناقص است. فاکتور رسمی، به منزله «سند مالکیت» و «قرارداد» شما با فروشنده است. طبق ضوابط اتحادیه طلا و جواهر، فروشنده مکلف به صدور فاکتور با مهر رسمی، با قید دقیق مشخصات خریدار، وزن، عیار، قیمت روز طلا و اجرت ساخت است. بدون این سند، اثبات مالکیت در زمان فروش مجدد یا در صورت بروز اختلاف حقوقی (مانند ادعای سرقتی بودن کالا) تقریباً غیرممکن خواهد بود. دادنامهای با شماره۹۴۰۹۹۷۰۲۷۰۲۰۰۵۵۴ صادره از دادگاه تجدیدنظر استان تهران، تاکید میکند که: هرگونه خرید بدون فاکتور، فرد را در معرض اتهام «خرید مال مسروقه» قرار میدهد.
نکاتی در معامله شمش های کارگاهی
طلای آب شده (شمشهای کارگاهی) به دلیل نداشتن اجرت ساخت، جذابیت زیادی برای سرمایهگذاری دارد؛ اما بالاترین ریسک تقلب در عیار را نیز دارد. خرید طلای آب شده بدون «کد ریگیری» (معروف به انگ) که توسط آزمایشگاههای عیارسنجی معتبر صادر میشود، یک ریسک بزرگ است. این کد، شناسنامه طلا و تضمین کننده عیار آن (استاندارد ۷۵۰ یا ۱۸ عیار) است. معامله طلای آب شده فاقد انگ معتبر، نهتنها شما را درگیر خریدی غیراستاندارد میکند، بلکه ممکن است این طلا، حاصل ذوب شدن طلاهای سرقتی و فاقد هرگونه پیشینه قابل ردیابی باشد.
مالیات در معامله طلای فیزیکی
بسیاری از خریداران در معامله طلا، نگران پرداخت مالیاتهای سنگین هستند. بر اساس ماده ۴۶ قانون مالیات بر سوداگری و سفته بازی مصوب سال ۱۴۰۴، انتقال دارایی هایی از جمله طلا و جواهرات توسط اشخاص عادی، در صورتی که با هدف کسب سود صورت گیرد، مشمول مالیات بر عایدی سرمایه است. طبق ماده ۲ همین قانون نیز، عایدی سرمایه به معنی تفاوت بین قیمت زمان فروش و قیمت زمان خرید است؛ بنابراین مالیات فقط برسود واقعی تعلق میگیرد، نه بر اصل طلا که در معامله طلای فیزیکی مورد تبادل واقع می شود.
معامله طلای فیزیکی به شکل آنلاین
معاملات «فردایی» یا «کاغذی» که در آن صرفاً بر اساس اعتبار و اعتماد، مبالغی رد و بدل میشود و طلای فیزیکی تحویل نمیگردد، فاقد هرگونه وجاهت قانونی وحمایت قضایی است. براساس نظریه مشورتی ادارهکل حقوقی قوه قضائیه به شماره ۷/۹۹/۱۴۰۳ (۱۳۹۹/۱۰/۲۴)، «معاملات فردایی» که در آن قصد واقعی برای تحویل طلا وجود ندارد و صرفاً مابه التفاوت قیمت تسویه میشود، فاقد شرایط صحت معامله و در نتیجه «باطل» است.در معامله طلای فیزیکی به شکل آنلاین، حتماً باید از پلتفرمهای دارای مجوزرسمی (مانند مجوز از بانک مرکزی، اتحادیه کسب وکارهای مجازی و اتحادیه طلا) خرید کرد که امکان «تحویل فیزیکی» طلا را فراهم کرده و «فاکتور رسمی» و قابل استناد صادرمیکنند.
جمع بندی
معامله طلای فیزیکی می تواند امن باشد، به شرطی که با آگاهی حقوقی انجام شود. ریسکهای اصلی شامل خرید بدون فاکتور، طلای آب شده فاقد «انگ» و خرید ازپلتفرمهای غیرمجاز است.
حال چه اقداماتی لازم است؟
۱. فقط از واحدهای صنفی دارای «پروانه کسب معتبر» خرید کنید.
۲. حتماً «فاکتور رسمی» مهرشده، با جزئیات کامل و خوانا دریافت نمایید.
۳. در خرید طلای آبشده، «کد انگ» آن را بررسی کنید.
۴. اسناد و فاکتورهای خرید خود را به عنوان سند مالکیت، به دقت نگهداری کنید.
